Doelstellingen

Inleiding in de basisconcepten en -methoden van de algemene taalkunde

Focus op vier kernonderdelen

1. fonetiek
2. fonologie
3. morfologie
4. syntaxis

Aanleren en inoefenen van de belangrijkste analysemethoden voor deze domeinen.

+ Eerste kennismaking met de andere deelgebieden van de taalkunde, op basis van een handboek.

Kennismaking

Plaats in de opleiding

Basiskennis om aan taalanalyse te doen

• agnostisch m.b.t. een bepaalde taal
• alle kennis versterkt elkaar
  • taalspecifieke taalkundevakken
  • literatuur
  • lesgeven
  • communicatie in bedrijven
  • journalistiek
  • vertalen en tolken
  • …

Docent

Uurrooster college

• donderdag, 9-11 u
• AP 01.30 (Jean Monnet)

Het is sterk aangeraden de colleges bij te wonen
maar lesopnames worden gemaakt en blijven beschikbaar tot twee weken na het college

Dit wil zeggen dat na twee weken ze voor altijd verdwijnen en ook niet terugkomen in de zomer.

Vragen stellen

1. Voor of na de colleges

Spreek me gerust aan over recent geziene leerstof

E-mail etiquette

Tips voor goede communicatie aan de universiteit

Geef een duidelijk onderwerp op

• “ATW1 vraag over morfologie”

E-mail etiquette

Wees bondig maar geef genoeg informatie

• Draai niet rond de pot maar kom meteen ter zake

E-mail etiquette

Wees geduldig

• Mails gestuurd op vrijdagavond met een follow-up op maandagochtend om 8:43 die als volgt klinkt kunnen wellicht lang wachten op een antwoord.

Beste,

Zoals ik vorige week vrijdag [noot: om 17:45] al zei is mijn leguaan Khaleesi aan het vervellen. Ik wil een hele week kijken naar dit proces. Ik zal dus niet naar de les kunnen komen maar heb wel vragen over wat we deze week zullen zien. Ik heb nog niets gelezen van het handboek maar hopelijk kan je mij alles vertellen. Ik kan maandag van 18-19 uur en zondag om 20-22 uur. 

Hopelijk hoor ik nu wel snel iets van u want ik heb al drie hele dagen niks gehoord!!!

xoxo

Daenarys Vanden Bossche

Materiaal

Handboek

Materiaal

Verwerking leerstof

Materiaal

Lesplanning

13 weken college
= ongeveer 2,5 weken per thema

• fonetiek
• fonologie
• morfologie
• syntaxis

Er zijn ook twee momenten voorzien waarin vragen over het handboek worden beantwoord.

Daarnaast zijn er ook een aantal monitoraatssessies.

Studieplanning (zelfstudie)

Materiaal

Notities

Deze zijn DIY: je maakt ze zelf. Sterke aanrader om handmatig notities te nemen en de belangrijkste ideeën uit de colleges structureel te filtreren.
Het heeft geen zin om alles letterlijk over te schrijven in volzinnen.

Handouts

Per college worden handouts voorzien met een samenvatting van de belangrijkste begrippen, eventuele aanvullingen bij het handboek, en oefeningen.

Deze worden in principe pas na de les beschikbaar gesteld.

Materiaal

Elektronisch materiaal

Software voor het inoefenen van articulatorische fonetiek (Toledo)

Oefeningen

De oefeningen worden beschikbaar gesteld op Toledo.

Om maximaal te kunnen volgen in de les moet je zelf de oefeningen op voorhand afdrukken. Gewoon meevolgen op je gsm/tablet/computer doet je slaagkansen voor het examen dalen.

Examenvorm

Schriftelijk examen.

Het examen bestaat uit vier/vijf vragen:

ChatGPT en LLMs

Niet helemaal relevant voor dit vak maar weet dat

• het beleid van de KU Leuven gebruik van LLMs toestaat tenzij anders aangegeven,
• mits je het gebruik ervan aangeeft.

Maar weet ook dat LLMs je niet zullen helpen om de basisconcepten voor dit vak zelf te verwerken.

Discrepanties

ECTS-fiche

Check altijd goed de ECTS-fiche

link naar ECTS-fiche voor dit vak

Discrepanties

Indien er discrepanties zijn tussen wat in de les gezegd wordt en wat er op Toledo staat, spreken we af dat de meest recente communicatie op Toledo geldt.

Nalezen

Deze informatie is ook beschikbaar op Toledo in twee documenten

1. praktisch.pdf
2. zelfstudie.pdf

Taalkunde / taalwetenschap / linguïstiek

1. Wat is taalkunde?
2. Wat is taal?
3. Op welke manier bestudeert taalkunde de taal?

Wat is taalkunde?

Taalkunde = wetenschappelijke studie van menselijke taal

→ methode: wetenschappelijk

→ object: menselijke taal

Wat is taalkunde?

Taalkunde = wetenschappelijke studie van menselijke taal

→ methode: wetenschappelijk

Wat is taalkunde?

Taalkunde = wetenschappelijke studie van menselijke taal

→ object: menselijke taal

Wat is taal?

Taal = complex adaptief systeem van tekens

→ systeem: fenomeen van de “derde soort”

→ tekens: koppeling van vorm en betekenis

→ complex adaptief: dynamisch

Wat is taal?

Taal = complex adaptief systeem van tekens

→ systeem: fenomeen van de “derde soort” (Rudi Keller)

Wat is taal?

Taal = complex adaptief systeem van tekens

→ tekens: koppeling van vorm en betekenis (semiotiek)

Wat is taal? signifié, signifiant, arbitrariness

Famous diagram by structuralist Ferdinand de Saussure (1916)

Wat is taal?

Taal = complex adaptief systeem van tekens

→ tekens: discipline van de semiotiek

Drie types tekens: aard relatie vorm & betekenis (Charles Peirce)

1. arbitrair: symbolisch
2. contiguïteit: indexicaal
3. gelijkenis: iconisch

Wat is taal?

symbool, index, icoon

Wat is taal?

Taal = complex adaptief systeem van tekens

→ complex adaptief

Cognitieve sociolinguïstiek zoals bedreven door Dirk Geeraerts (2010)

Wat is menselijke taal?

Menselijke taal tuusen alle tekensystemen?

1. de mens versus andere diersoorten

Wat is de architectuur van menselijke taal?

Design features van Charles Hockett (1960)

Wat is de architectuur van menselijke taal?

Design features van Charles Hockett (1960)

Wat is de architectuur van menselijke taal?

Talige tekens kunnen:

• iconisch zijn
• indexicaal zijn
• maar vrijwel altijd symbolisch (conventioneel en arbitrair)

→ Tekens worden aangeleerd (culturele transmissie)

Wat is de architectuur van menselijke taal?

Duality of patterning / double articulation (Martinet)

Drie verschillende klanken zonder betekenis:

• [s, ɛ, t]

Drie verschillende woorden met betekenis:

• <ets> [ɛts]
• <set> [sɛt]
• <Est> [ɛst]
• <tes> ‘ט’ of <Tess> [tɛs]
• * <ste> [stɛ] (bestaat niet in het Nederlands, lexical gap)

Deelgebieden van de taalkunde

Deelgebieden van de taalkunde

Fonetiek

Volgende week beginnen we met klanken.

Je mag hoofdstuk 2 in het handboek al lezen ter voorbereiding.